قصر القاسمی راسالخیمه (Al Qasimi Palace) که برای دههها در میان مردم این امارت با عنوان «قصر تسخیرشده» شناخته میشد، پس از سالها متروکه ماندن و شکلگیری روایتهای اسرارآمیز پیرامون آن، بازسازی شده و با هویتی تازه به روی بازدیدکنندگان گشوده شده است.
نمای باشکوه مرمری، تالارهای خالی، نشانههای قرمز روی دیوارها، لوسترهای شکسته و سایههای طولانی در طول سالها به شکلگیری داستانهایی درباره حضور جن و ارواح در این بنا کمک کرده بود. اما بازدید اخیر گلف نیوز تصویری متفاوت از این قصر ارائه میدهد؛ بنایی که پشت این افسانهها، یک اثر کمنظیر هنری و معماری قرار دارد و اکنون پس از سالها بیتوجهی دوباره احیا شده است.
قصر ۵۰۰ میلیون درهمی راسالخیمه چگونه ساخته شد؟
این قصر به ابتکار شیخ عبدالعزیز بن حمید القاسمی (Sheikh Abdulaziz bin Humaid Al Qasimi)، از اعضای خاندان حاکم راسالخیمه و از حامیان هنر، ساخته شد. ساخت بنا در سال ۱۹۸۰ آغاز و در سال ۱۹۹۱ تکمیل شد و هزینه آن بیش از ۵۰۰ میلیون درهم برآورد شده است.
شیخ عبدالعزیز قصد داشت خانهای بسازد که هنر و مهارت بینالمللی را با ظرافت معماری اماراتی ترکیب کند. هنرمندان و استادکارانی از مراکش، ایران، هند و چین بیش از یک دهه برای ساخت این قصر فعالیت کردند و جزئیات کندهکاریها، کاشیها و نقاشیهای دیواری آن بازتابی از هنر کشورهای مختلف بود.
قصر چهار طبقه و ۳۵ اتاق دارد و روی زمینی به مساحت حدود ۲۰۰ هزار فوت مربع در بالای یک تپه ساخته شده است. نمای ساختمان با سنگ مرمر تاسوس (Thassos Marble) پوشیده شده؛ همان سنگ روشن و خنکی که در محوطه اطراف کعبه در مکه نیز مورد استفاده قرار گرفته است.
باغهای طراحیشده و فوارهها اطراف بنا را فرا گرفتهاند و مسیر سنگفرششده ورودی به پلکانی منتهی میشود که با فضای سبز و گلدانها احاطه شده است. در بخش ورودی نیز مجسمه برنزی یک سگ تازی سالوکی قرار دارد.
داخل قصر القاسمی چه خبر است؟
پس از عبور از درهای بلند شیشهای، بازدیدکنندگان وارد راهروهایی طولانی میشوند که با آینهها، ستونهای مرمری و چراغهای عتیقه تزئین شدهاند. در بخشهای مختلف قصر نمونههای تاکسیدرمیشدهای از شاهین، جغد و غزال دیده میشود که علاقه شیخ عبدالعزیز به هنر و طبیعت را نشان میدهد. شاخها و آثار مربوط به شکار نیز در میان اتاقها، فضایی اشرافی به بنا دادهاند.
با وجود تمام شکوه قصر، این ساختمان هرگز محل سکونت دائمی نشد. بر اساس گزارش، مخالفت برخی اعضای خانواده با مجسمهها و آثار تصویری واقعگرایانه و باورهایی مبنی بر اینکه چنین آثاری ممکن است با حضور جن مرتبط باشند، باعث شد بنا خالی بماند. در ادامه، داستانهایی درباره اتاقهای تسخیرشده و مشاهده موجودات ناشناخته بهتدریج گسترش یافت.
چرا قصر القاسمی به «قصر تسخیرشده» مشهور شد؟
با گذشت سالها، برخی افراد بدون اجازه وارد ساختمان شدند و بخشهایی از آن را تخریب کردند. نوشتههای دیواری و علامتهای قرمز نیز در نقاط مختلف قصر باقی ماند. برخی از ساکنان این نشانهها را به فعالیتهای فراطبیعی نسبت دادند و روایتهایی درباره ارواح و نورهای عجیب شکل گرفت.
به این ترتیب، بنایی که در اصل یک اثر شاخص طراحی و معماری بود، بهتدریج به «خانه تسخیرشده» راسالخیمه شهرت پیدا کرد. این عنوان در طول سالها به یکی از شناختهشدهترین روایتهای پیرامون قصر تبدیل شد، هرچند شهرت آن بر پایه داستانها و باورهای محلی شکل گرفته بود.
بازسازی قصر القاسمی و تولد «القصر الغامض»
این روایت اکنون جای خود را به داستان بازسازی و احیای بنا داده است. طارق احمد الشرحان، تاجر و مجموعهدار آثار هنری، در سال ۲۰۱۹ این قصر را از وارثان شیخ عبدالعزیز خریداری کرد.
او پس از بازسازی ساختمان، آن را با نام جدید القصر الغامض (Al Qasr Al Ghamedh)، به معنای «قصر رازآلود»، دوباره به روی عموم گشود. الشرحان گفته است هدف اصلی از این اقدام، معرفی داستان واقعی قصر، تاریخ، هنر و رازهای آن بوده است.
او همچنین گفته است مردم ممکن است در ابتدا بهدلیل افسانههای مربوط به قصر جذب آن شوند، اما زیبایی واقعی این مکان در مهارت ساخت و میراث فرهنگی آن نهفته است.
طی بیش از یک سال، تیمهایی از مرمتگران بینالمللی نقاشیهای دیواری را ترمیم کردند، لوسترها را جلا دادند، کاشیهای مراکشی را بازسازی کردند و مبلمان عتیقه را به وضعیت اولیه بازگرداندند. مجسمههای آسیبدیده نیز مرمت شدند و باغهای قصر دوباره جان گرفتند.
الشرحان درباره نخستین حضور خود در بنا گفت: «وقتی برای نخستینبار وارد شدم، مردم از افسانهها میترسیدند؛ اما من فقط یک شاهکار دیدم که منتظر بود دوباره زنده شود.»
میراثی که دوباره احیا شد
امروز فوارههای قصر دوباره فعال هستند و اتاقهای آن با نور، آثار هنری و جزئیات معماری بازسازیشده دیده میشوند. قصر اکنون بهجای ایجاد ترس، بازدیدکنندگان را با هنر و معماری خود تحت تأثیر قرار میدهد و بیشتر شبیه یک موزه زنده است.
قصر القاسمی امروز بهعنوان نمونهای از تخیل، هنر و مهارت معماری معرفی میشود؛ بنایی که زمانی در میان افسانهها پنهان شده بود و اکنون میراث هنری و بلندپروازیهای سازنده خود را دوباره به نمایش میگذارد.
تحلیل فرصت
احیای قصر القاسمی نمونهای از تغییر کاربری یک بنای متروکه و مشهور به یک مقصد فرهنگی و گردشگری است. ویژگیهایی مانند معماری چندفرهنگی، قدمت بنا، هزینه بیش از ۵۰۰ میلیون درهمی ساخت و روایتهای شکلگرفته پیرامون آن، مجموعهای از عناصر تاریخی و داستانی را در یک مکان گرد هم آوردهاند. بازسازی آثار هنری، مبلمان، باغها و تزئینات قصر نیز باعث شده است توجه از روایتهای فراطبیعی صرف به تاریخ، هنر و معماری بنا معطوف شود؛ موضوعی که میتواند به تنوع جاذبههای فرهنگی راسالخیمه در کنار مقاصد طبیعی و گردشگری این امارت کمک کند.
در مجموع، قصر القاسمی راسالخیمه که سالها با عنوان «قصر تسخیرشده» شناخته میشد، پس از بازسازی با نام «القصر الغامض» دوباره به روی عموم گشوده شده است. این بنای چهارطبقه و ۳۵ اتاقه بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۱ با هزینهای بیش از ۵۰۰ میلیون درهم ساخته شد، اما هرگز بهطور دائمی مورد سکونت قرار نگرفت. طارق احمد الشرحان در سال ۲۰۱۹ قصر را خرید و با مرمت آثار هنری، مبلمان، باغها و تزئینات آن، این بنا را با هویتی تازه احیا کرد.
تازهترین اخبار گردشگری و جاذبههای امارات را میتوانید در فرصت دنبال کنید.
منبع: گلف نیوز (Gulf News)
