جزیره نظامی آلبانی به مقصدی لوکس تبدیل میشود
جزیره «سازان» در آلبانی که دههها بهعنوان یکی از محرمانهترین پایگاههای نظامی دوران کمونیسم شناخته میشد، اکنون در آستانه یک تحول بزرگ سرمایهگذاری قرار گرفته است. پروژهای به ارزش حدود ۱.۵ میلیارد دلار (۱.۴ میلیارد یورو) به رهبری جرد کوشنر و همسرش ایوانکا, ترامپ قرار است این جزیره را به یکی از مقاصد لوکس گردشگری و سرمایهگذاری در منطقه بالکان تبدیل کند.
این پروژه در حالی اجرا میشود که پرسشهایی درباره تلاقی سیاست، سرمایهگذاری و نفوذ اقتصادی در سطح بینالمللی مطرح شده و آینده جزیره را میان تبدیل شدن به نماد گردشگری لوکس یا گرفتار شدن در مناقشات سیاسی، محیطزیستی و حقوقی قرار داده است.
جزیرهای با پیشینه نظامی و موقعیت راهبردی
جزیره سازان در نقطه تلاقی دریای آدریاتیک و دریای یونی قرار دارد و در دوران حکومت کمونیستی آلبانی بهعنوان یک پایگاه نظامی فوق محرمانه مورد استفاده قرار میگرفت. این جزیره دارای حدود ۳,۶۰۰ متر تونل نظامی و صدها پناهگاه مستحکم است که برای شرایط جنگ هستهای طراحی شده بودند.
در دسامبر ۲۰۲۴، دولت آلبانی محرمانگی این جزیره را لغو کرد تا مسیر استفادههای غیرنظامی و توسعه سرمایهگذاری در آن هموار شود. این اقدام در چارچوب برنامههای دولت برای افزایش جذابیت سرمایهگذاری کشور در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ انجام شد.
نقش جرد کوشنر و ایوانکا ترامپ
بر اساس اظهارات مستند ایوانکا ترامپ در مارس ۲۰۲۴، ایده سرمایهگذاری در این جزیره پس از یک سفر اکتشافی شکل گرفت. شرکت «افینیتی پارتنرز» که توسط جرد کوشنر تأسیس شده، مسئول برنامهریزی و توسعه این پروژه از طریق یکی از شرکتهای تابعه خود است.
این پروژه شامل توسعه هتلهای لوکس، ویلاهای اختصاصی، مارینای قایقهای تفریحی و سایر امکانات گردشگری ممتاز خواهد بود. همچنین اعلام شده است که اجرای طرح میتواند حدود یک هزار فرصت شغلی ایجاد کند.
برخی تحلیلگران معتقدند این پروژه فراتر از یک سرمایهگذاری صرف بوده و بخشی از تلاش برای گسترش نفوذ اقتصادی و ارتباطات بینالمللی خانواده ترامپ در منطقه بالکان محسوب میشود.
افزایش اعتراضات و بررسیهای قانونی
این پروژه با مخالفتهای گستردهای در آلبانی روبهرو شده است. در ژوئن ۲۰۲۶ هزاران نفر در تیرانا، پایتخت آلبانی، با شعار «آلبانی برای فروش نیست» دست به تجمع اعتراضی زدند.
همزمان، دفتر مبارزه با فساد آلبانی (SPAK) در ژوئن ۲۰۲۶ تحقیقاتی را درباره تغییر وضعیت حقوقی اراضی حفاظتشده اطراف منطقه «ویوسا-نارتا» که با محدوده پروژه ارتباط دارد، آغاز کرد.
نگرانیهای محیطزیستی
سازمانهای محیطزیستی از جمله «اکو آلبانیا» هشدار دادهاند که اجرای این پروژه میتواند به اکوسیستمهای حساس منطقه آسیب وارد کند. جزیره سازان در محدوده «پارک ملی دریایی کارابورون-سازان» قرار دارد و از نظر زیستمحیطی اهمیت بالایی دارد.
فعالان محیطزیست همچنین به چالشهای زیرساختی از جمله تأمین آب شیرین و برق اشاره میکنند و معتقدند توسعه گسترده این جزیره ممکن است با استانداردهای محیطزیستی اتحادیه اروپا در تضاد باشد.
افزایش تنشهای اجتماعی
اعتراضها در برخی مناطق اطراف پروژه به تنشهای میدانی نیز منجر شده است. گزارشها حاکی از درگیری میان شهروندان و شرکتهای امنیتی خصوصی در مناطقی مانند «زفرنیتس» پس از نصب موانع و سیمهای خاردار برای محدود کردن دسترسی عمومی به سواحل بوده است.
نظارت اتحادیه اروپا
در حالی که دولت آلبانی از این پروژه بهعنوان ابزاری برای جذب گردشگری لوکس و سرمایهگذاری خارجی دفاع میکند، اتحادیه اروپا روند اجرای آن را با دقت زیر نظر دارد. این نهاد در گزارشهای منتشرشده در مارس ۲۰۲۶ تأکید کرده است که روند عضویت آلبانی در اتحادیه اروپا مستلزم رعایت کامل استانداردهای قانونی و محیطزیستی است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانه «آلبان دیلی نیوز»، این پروژه اکنون به یکی از مهمترین موضوعات بحث عمومی در آلبانی تبدیل شده و دولت این کشور را میان جذب سرمایهگذاری خارجی و پاسخگویی به مطالبات عمومی برای حفاظت از محیطزیست و حاکمیت ملی قرار داده است.
خلاصه
جزیره سازان آلبانی با سرمایهگذاری ۱.۵ میلیارد دلاری جرد کوشنر و ایوانکا ترامپ در آستانه تبدیل شدن به یک مقصد لوکس گردشگری قرار دارد. این پروژه شامل هتلهای لوکس، ویلاهای اختصاصی و مارینای قایقهای تفریحی است، اما همزمان با اعتراضات مردمی، نگرانیهای محیطزیستی و تحقیقات قانونی درباره تغییر وضعیت اراضی حفاظتشده مواجه شده است.
رسانه خبری فرصت
منبع: البیان
